กิจกรรมที่ 3 : การเลือกแบบจำลองการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา หรือหลักสูตรตามความสนใจ
ตามประเด็นต่อไปนี้
3.1 ศึกษาแบบจำลองการพัฒนาหลักสูตร
และเลือกมาใช้พัฒนาหลักสูตร
การพัฒนาหลักสูตรได้มีผู้ให้แบบจำลองการพัฒนาหลักสูตรมากมาย
เช่น ไทเลอร์ (Tyler) ทาบา (Taba) โอลิวา (Oliva) เซเลอร์และอเล็กซานเดอร์
(Saylor & Alexander) โบแชมป์ (Beauchamp) เป็นต้น
เลือกแบบจำลองการพัฒนาหลักสูตรของไทเลอร์
ดังนี้
แบบจำลองการพัฒนาหลักสูตรของ Tylor
1. มีจุดมุ่งหมายทางการศึกษาอะไรบ้างที่โรงเรียนตั้งใจจะก่อให้เกิดแก่ผู้เรียน
การกำหนดจุดมุ่งหมายอย่างกว้างๆเพื่อการวิเคราะห์ปัจจัยคือ
นักเรียน สังคม และเนื้อหาสาระ
โดยจะนำเนื้อหาส่วนนี้มากลั่นกรองเพื่อให้ได้ตัวเนื้อหาที่เป็นจุดมุ่งหมายที่แท้จริงของหลักสูตร
โดยอาศัยพื้นฐานทางด้านปรัชญาการศึกษาและจิตวิทยาเข้ามามีบทบาทในการตรวจสอบและกำหนดขอบเขตว่าหลักสูตรนั้นตอบสนองผู้เรียนหรือสังคมอย่างไร
โดยในส่วนจุดมุ่งหมายนี้ต้องครอบคลุมหลักการที่คาดหวังว่าจะให้เกิดแก่ผู้เรียน
เช่น ทักษะของคนศตวรรษที่ 21หลักการ 3Rs และ 7Cs เป็นต้น
2. มีประสบการณ์ทางการศึกษาอะไรบ้างที่โรงเรียนควรจัดขึ้นเพื่อช่วยให้บรรลุจุดมุ่งหมายที่กำหนดไว้
โดยในขั้นตอนนี้เป็นการเลือกเนื้อหาและกระบวนการจัดประสบการณ์แก่ผู้เรียนโดยต้องตอบสนองต่อจุดมุ่งหมายที่วางไว้
3. จะจัดประสบการณ์ทางการศึกษาอย่างไรจึงจะมีประสิทธิภาพ
เป็นการเลือกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่ตอบสนองต่อการจัดประสบการณ์การเรียนที่เป็นไปตามจุดมุ่งหมาย
เช่น การเลือกการใช้สื่อที่เหมาะสม การสอนผู้เรียนแบบเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
หรือการสอนแบบเน้นปัญหาเป็นพื้นฐานให้ผู้เรียนวิเคราะห์ เป็นต้น
4. ประเมินผลประสบการณ์อย่างไรจึงจะตัดสินใจได้ว่าบรรลุถึงจุดมุ่งหมายที่กำหนดไว้
สิ่งที่จำเป็นในการประเมินผลที่
Tylor กล่าวไว้จะสรุปการประเมินเป็นด้านๆดังนี้
1.การประเมินตัวหลักสูตร
ว่าได้บรรลุจุดมุ่งหมายที่วางไว้หรือไม่และกระบวนการแบบใดที่ทำให้บรรลุหรือตอบสนองต่อการเรียนรู้นั้น
2.การประเมินจากเครื่องมือการประเมินหลักสูตร
ว่ามีความถูกต้อง แม่นยำหรือมีความเป็นปรนัยที่น่าเชื่อถือได้เท่าใด
1. แหล่งข้อมูล
- จากการศึกษา
- จากมาตรฐานการเรียนรู้
- จากการสัมภาษณ์บุคคล(ภูมิปัญญาท้องถิ่น)
2. กำหนดวัตถุประสงค์(ฉบับร่าง)
3. กลั่นกรอง
4.จุดประสงค์ของหลักสูตร
5. เลือกประสบการณ์การเรียนรู้(กำหนดเนื้อหาในแต่ละหน่วยการจัดการเรียนรู้/แผน)
6.การจัดการประสบการณ์การเรียนรู้(การจัดการเรียนการสอนตามแผน)
7.การประเมิน(ประเมินหลักสูตร ประเมินผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน)
3.2
เขียนแผนผังมโนทัศน์กระบวนการพัฒนาหลักสูตร ด้วยการอุปมาอุปมัย อาทิ
การพัฒนาหลักสูตรเปรียบเสมือน...(ผู้เรียนเสนอแนวคิดเปรียบเทียบ)
ในความคิดของข้าพเจ้านั้นหลักสูตรเปรียบเสมือนอาหาร ซึ่งมีหลากหลายประเภท หลากหลายชาติ หลากหลายวัตถุดิบในการประกอบอาหาร หลากหลายกรรมวิธีการทำ และหลากหลายรสชาติ บางครั้งอาจจะเผ็ด หวาน เค็ม ทอดนึ่ง อบ ซึ่งก็เช่นเดียวกับความหมายของหลักสูตรที่มีความหลากหลาย มีทั้งหลักสูตรในระบบโรงเรียน-นอกระบบโรงเรียน อาจเป็นรายวิชา เป็นหน่วย เป็นแผนการ หรือโครงการ ซึ่งผู้ที่นำหลักสูตรไปใช้ โดยการที่จะเลือกใช้แบบใดนั้นก็ขึ้นอยู่กับเป้าหมาย หรือวัตถุประสงค์ของเรื่องนั้นๆ ภายในหลักสูตรยังประกอบไปด้วยรายละเอียดของโครงสร้างหลักสูตร เช่น หลักการ จุดหมาย โครงสร้าง เนื้อหา วิธีการ เป็นต้น เช่นเดียวกับอาหารที่มีวัตถุดิบ กรรมวิธีต่างๆ ผ่านผสมผสานกันจึงออกมาเป็นอาหารต่างๆ มีความสำคัญที่ประกอบเข้ากันตามขั้นตอน หรือเป็นระบบ และอาหารจะเกิดขึ้นไม่ได้ถ้าไม่มีคนทำไม่มีธีมชาติที่สร้างสรรค์วัตถุดิบ ถ้าไม่มีอุปกรณ์ เช่นเดียวกับหลักสูตรจะดีหรือไม่ขึ้นอยู่กับผู้ที่นำไปใช้ หรือผู้ปฏิบัติ ถึงแม้หลักสูตรจะดีอย่างไร แต่ถ้าผู้ใช้ไม่เข้าใจ ใช้ได้ไม่ดีไม่ถูกต้อง ผลลัพธ์ที่ได้ย่อมไม่บรรลุเป้าหมาย หัวใจสำคัญคือ คนประกอบอาหาร อาจเจอสภาพปัญหามากมาย เช่นเดียวกับผู้ที่นำหลักสูตรไปใช้ ต่างก็พบปัญหาและอุปสรรคมากมาย เช่นความไม่ชัดเจนของตัวหลักสูตร ความไม่เข้าใจของตัวครู ความไม่สนใจของนักเรียน ความไม่ใส่ใจของผู้บริหาร ขาดวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ เป็นต้น
ในความคิดของข้าพเจ้านั้นหลักสูตรเปรียบเสมือนอาหาร ซึ่งมีหลากหลายประเภท หลากหลายชาติ หลากหลายวัตถุดิบในการประกอบอาหาร หลากหลายกรรมวิธีการทำ และหลากหลายรสชาติ บางครั้งอาจจะเผ็ด หวาน เค็ม ทอดนึ่ง อบ ซึ่งก็เช่นเดียวกับความหมายของหลักสูตรที่มีความหลากหลาย มีทั้งหลักสูตรในระบบโรงเรียน-นอกระบบโรงเรียน อาจเป็นรายวิชา เป็นหน่วย เป็นแผนการ หรือโครงการ ซึ่งผู้ที่นำหลักสูตรไปใช้ โดยการที่จะเลือกใช้แบบใดนั้นก็ขึ้นอยู่กับเป้าหมาย หรือวัตถุประสงค์ของเรื่องนั้นๆ ภายในหลักสูตรยังประกอบไปด้วยรายละเอียดของโครงสร้างหลักสูตร เช่น หลักการ จุดหมาย โครงสร้าง เนื้อหา วิธีการ เป็นต้น เช่นเดียวกับอาหารที่มีวัตถุดิบ กรรมวิธีต่างๆ ผ่านผสมผสานกันจึงออกมาเป็นอาหารต่างๆ มีความสำคัญที่ประกอบเข้ากันตามขั้นตอน หรือเป็นระบบ และอาหารจะเกิดขึ้นไม่ได้ถ้าไม่มีคนทำไม่มีธีมชาติที่สร้างสรรค์วัตถุดิบ ถ้าไม่มีอุปกรณ์ เช่นเดียวกับหลักสูตรจะดีหรือไม่ขึ้นอยู่กับผู้ที่นำไปใช้ หรือผู้ปฏิบัติ ถึงแม้หลักสูตรจะดีอย่างไร แต่ถ้าผู้ใช้ไม่เข้าใจ ใช้ได้ไม่ดีไม่ถูกต้อง ผลลัพธ์ที่ได้ย่อมไม่บรรลุเป้าหมาย หัวใจสำคัญคือ คนประกอบอาหาร อาจเจอสภาพปัญหามากมาย เช่นเดียวกับผู้ที่นำหลักสูตรไปใช้ ต่างก็พบปัญหาและอุปสรรคมากมาย เช่นความไม่ชัดเจนของตัวหลักสูตร ความไม่เข้าใจของตัวครู ความไม่สนใจของนักเรียน ความไม่ใส่ใจของผู้บริหาร ขาดวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ เป็นต้น
3.3 ระบุองค์ประกอบของ “หลักสูตร”
ที่พัฒนาขึ้นตามความสนใจ
องค์ประกอบของหลักสูตรทำให้ผู้ใช้หลักสูตรทราบแนวทางในการนำหลักสูตรไปใช้ได้อย่างสอดคล้องและเหมาะสมกับเจตนารมณ์ของหลักสูตร
1. วิสัยทัศน์ (Vision)
2. พันธกิจ (Mission)
3. จุดหมาย
4. เป้าหมาย
5. คุณภาพผู้เรียน
6. โครงสร้างเนื้อหา
7. การจัดการเรียนการสอน
8. สื่อการเรียนรู้
9. การวัดและประเมินผล
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น